Болашақ бастауыш сынып мұғалімдерінің зерттеу дағдыларын дамытудағы Inquiry-based learning технологиясының педагогикалық әлеуеті
DOI:
https://doi.org/10.47344/tcee6k27Кілт сөздер:
зерттеу дағдылары, оқыту, педагогикалық білім, болашақ бастауыш сынып мұғалімдері, педагогикалық экспериментАңдатпа
Мақалада педагогикалық университет жағдайында болашақ бастауыш сынып мұғалімдерінің зерттеу дағдыларын дамыту мәселесі қарастырылады. Зерттеудің өзектілігі мұғалімдердің аналитикалық, рефлексиялық және зерттеу қызметіне дайындығын көздейтін кәсіби даярлыққа қойылатын талаптардың артуымен байланысты. Зерттеудің мақсаты – педагогикалық жоғары оқу орны жағдайында Inquiry-Based Learning (IBL) технологиясын қолдану барысында болашақ бастауыш сынып мұғалімдерінің зерттеу дағдыларының даму динамикасын анықтау және оның педагогикалық әлеуетін бағалау.
Зерттеу бақылау және эксперименттік топтарды қамтитын педагогикалық эксперимент форматында жүргізіліп, алдын ала (pre-test) және қорытынды (post-test) тестілеу кезеңдерін қамтыды. Зерттеуге педагогикалық жоғары оқу орнының 298 студенті қатысты, олардың 152-сі бақылау тобын, ал 146-сы эксперименттік топты құрады. Зерттеу дағдыларын бағалау үшін зерттеу циклінің бес компонентін – бағдарлау, тұжырымдамалау, зерттеу, қорытынды шығару және талқылауды қамтитын 20 мәлімдемеден тұратын авторлық сауалнама қолданылды. Деректерді өңдеу барысында сипаттамалық статистика, тәуелсіз және жұптастырылған үлгілерге арналған t-тесттер, сондай-ақ әсер мөлшерін бағалау әдістері қолданылды.
Зерттеу нәтижелері бақылау және эксперименттік топтардың екеуінде де зерттеу дағдыларының барлық компоненттері бойынша статистикалық маңызды оң динамика болғанын көрсетті (p < .001). Алайда тәуелсіз үлгілерге арналған t-тест нәтижелері post-test кезеңінде топтар арасында статистикалық маңызды айырмашылықтардың анықталмағанын көрсетті (p > .05), ал Cohen’s d көрсеткіштері топаралық әсер мөлшерінің төмен болғанын көрсетті. Бұл IBL технологиясының дәстүрлі оқытуға қарағанда статистикалық басымдығы туралы қорытынды жасауға мүмкіндік бермейді. Осыған байланысты алынған нәтижелер IBL технологиясының салыстырмалы артықшылығының дәлелі ретінде емес, болашақ бастауыш сынып мұғалімдерінің зерттеу дағдыларын дамыту үдерісінде қолдануға болатын педагогикалық тәсілдердің бірі ретіндегі әлеуеті тұрғысынан интерпретацияланды.
