Саясаттан практикаға: Қазақстандағы орта мектеп мұғалімдерінің транслингвизм прагматикалық қабылдауы

Аңдатпа

Бұл зерттеу Қазақстандағы орта мектеп мұғалімдерінің транслингвизм тәжірибесін прагматикалық тұрғыдан қабылдауын талдайды және ресми тіл саясаты мен сыныптағы нақты жағдай арасындағы елеулі алшақтықты анықтайды. Ресми деңгейде қазақ тілінде монотілді оқыту жүргізілсе де, іс жүзінде мұғалімдер оқушылардың материалды жақсы түсінуі үшін қазақ тілін меңгерудегі қиындықтар мен шектеулі оқу ресурстарын жеңу мақсатында жиі орыс және ағылшын тілдерін қолданады. Зерттеудің негізі ретінде «макро тіл саясаты» аясындағы «микро тіл енгізу» агенттері (Baldauf, 2006) ретінде қарастырылған тоғыз мұғаліммен жүргізілген сұхбаттар алынған. Сонымен қатар, тіл таңдау мен идеологияларға қатысты сыншыл теория (Blackledge & Creese, 2010) қолданып, орта мектеп мұғалімдерінің тіл қолдану стратегиялары және тілдік идеологиялар жан-жақты зерттелді. Нәтижелер ресми түрде қазақ тілінде оқытылса да, кейбір мұғалімдердің әлеуметтік кейбір функцияларды орындау үшін орыс тілін жиі пайдаланатынын көрсетеді, бұл тілдің кері ауысу үрдісінің әлі де жалғасып жатқанын білдіреді. Зерттеу көптілді шындықты ескеретін, баршаға қолжетімді тіл саясатын әзірлеудің маңыздылығын ерекше атап өтеді және білім беру мекемелеріндегі сыныптағы тілдік практикаларды тереңірек зерттеуді ұсынады. Жиналған мәліметтер Қазақстандағы тіл саясатын дамыту, жоспарлау және реформаларды табысты жүзеге асыру үшін саясаткерлер мен білім беру саласындағы мүдделі тараптарға маңызды ақпарат ұсынуға бағытталған.