Болашақ химия мұғалімдерінің кәсіби даярлығында метапәндік құзыреттерді қалыптастыру негізгі аспект ретінде

Аңдатпа

Мақалада болашақ химия мұғалімдерінің метапәндік құзыреттерін кәсіби даярлау үдерісінде қалыптастырудың педагогикалық шарттары қарастырылады. Зерттеудің мақсаты – метапәндік құзыреттердің құрылымын нақтылап, оларды дамытуға бағытталған модельді әзірлеу және университеттік дайындық контексінде оның тиімділігін эксперименттік түрде тексеру. Метапәндік құзыреттер интегративтік-пәндік, зерттеушілік-познавателдік, коммуникативтік және рефлексивтік-регулятивтік компоненттердің бірлігі ретінде түсіндіріледі. Зерттеу ҚазҰПУ университетінің «Химия» білім беру бағдарламасының 2 курсында оқитын 28 студенттің (14 – эксперименттік, 14 – бақылау тобы) қатысуымен жүргізілді. Констатациялау кезеңінде арнайы әзірленген критерийлер мен көрсеткіштер негізінде бастапқы деңгейлер диагностикаланды. Эксперименттік топта метапәндік құзыреттерді қалыптастыруға бағытталған педагогикалық шарттар кешені енгізілді: оқу пәндерінің мазмұнындағы пәндерarası интеграцияны күшейту, проблемалық-ізденіс және жобаға негізделген оқытуды пайдалану, топтық өзара әрекет пен кәсіби коммуникацияны дамыту, рефлексивтік тәжірибелер мен портфолио жүргізу. Қорытынды өлшеулер эксперименттік топта барлық компоненттер бойынша деңгейлердің елеулі өскенін көрсетті: жоғары деңгейдегі студенттердің үлесі 12%-дан 44%-ға дейін артты, төмен деңгейдегілер 36%-дан 8%-ға дейін азайды, бұл бақылау тобымен салыстырғанда статистикалық тұрғыдан мәнді айырмашылықтарды айқындады. Нәтижелер ұсынылған модель мен педагогикалық шарттардың болашақ химия мұғалімдерінің метапәндік құзыреттерін қалыптастыруда тиімді екенін және оларды педагогикалық ЖОО-лардың білім беру бағдарламаларына интеграциялау қажеттілігін негіздейді.