Абай шығармаларын когнитивті-концептуалды оқыту әдіс-тәсілдері

Аңдатпа

Бұл мақалада Абай шығармаларын когнитивті-концептуалды негізде оқытудың теориялық-практикалық тиімділігі қарастырылады. Абай мәтіндерінің көпқабатты танымдық құрылымы, күрделі ұғымдық жүйесі, символдық және семантикалық өрісінің байлығы білімгерден гносеологиялық дайындықты, терең ойлау мен интерпретация дағдыларын талап ететіні анық. Ізденіс барысында Абай шығармаларын дәстүрлі және когнитивтік тәсілдер арқылы талдаудың нәтижелері салыстырылады. Дәстүрлі оқу барысында студенттер «Жігіттер, ойын арзан, күлкі қымбат» өлеңінің мазмұнын жалпы тақырыптық деңгейде ғана меңгерсе, когнитивтік әдіс мәтіндегі тірек сөздерді айқындау, семантикалық өріс құру, модельдеу арқылы мәтіннің ішкі құрылымына терең бойлауға мүмкіндік беретіні көрінеді. Абай шығармаларындағы «жан», «тән», «қызыл» тәрізді концептілердің көпқабатты мәнін түсіну барысында студенттер мәтіндік әлемді реконструкциялап, философиялық және этикалық астарды терең қабылдайды. Мақала нәтижелері когнитивті-концептуалды әдістердің Абай поэзиясының мәнін ашуда, студенттердің аналитикалық, концептуалдық және метатанымдық қабілеттерін дамытуда ерекше тиімді екенін дәлелдейді.